‘Het Verre Oosten’, Indonesia Merdeka

In het seizoen 2026-2027 verzorgt Jan Put vier lezingen. Deze zijn gegroepeerd rond twee thema’s: de Vereenigde Oostindische Compagnie en het Verre Oosten.
De derde lezing:

INDONESIA MERDEKA: HOE EEN ONMISBARE KOLONIE ONAFHANKELIJK WERD

In 1815 worden bij het Congres van Wenen de grenzen vastgelegd van de Nederlandse invloed in de Indonesische archipel. Uit de erfenis van de Vereenigde Oostindische Compagnie ontstaat dan de kolonie Nederlands-Indië. Nederland wilde geld verdienen aan deze kolonie en richtte beleid in om de Indonesische bevolking te laten werken ten faveure van de Nederlandse handelsbelangen.
Als Multatuli daarover de Max Havelaar schrijft, ontstaat er na die regelrechte aanklacht een veranderende houding ten opzichte van de kolonie: de ethische politiek wordt geïntroduceerd. Die leidde ondermeer tot een zelfbewuste bovenlaag van Indonesiërs die vanaf het einde van de negentiende eeuw het koloniale systeem steeds meer ter discussie stelde. Als de Japanners in 1943 Nederlands-Indië veroveren krijgt de beweging naar onafhankelijkheid vleugels.
Tussen 17 augustus 1945 en 27 december 1949 voert Nederland een kansloze strijd tegen het streven naar onafhankelijkheid van de kolonie die onmisbaar werd geacht. Dit is een zwart hoofdstuk uit onze moderne geschiedenis, waarmee op tragische wijze een einde kwam aan een eeuwenlange verbondenheid.

Jan Put (1953) ging na het gymnasium geschiedenis studeren. In 1978 werd hij leraar geschiedenis aam het Twickel College in Hengelo en twee jaar later aan de Grundel in Hengelo. In 1994 werd hij daar benoemd tot rector. In 2009 solliciteerde hij met succes naar de functie van rector op het Marianum in Groenlo. In 2017 zette hij een punt achter zijn loopbaan in het onderwijs.
Nog altijd is geschiedenis de rode draad in zijn leven. Steeds meer trok hij die lijn door naar kunst en cultuur. Daarnaast was en is hij zeer maatschappelijk betrokken en actief. Over heel veel uiteenlopende onderwerpen weet hij boeiend te vertellen. Een proeve van dat talent illustreerde hij toen hij in het afgelopen seizoen twee lezingen in de synagoge verzorgde over de Oekraïne en over invloedrijke vrouwen door de eeuwen heen. En opnieuw zal hij zijn gehoor ongetwijfeld aangenaam weten te boeien!

Je kunt ook al inschrijven op de vervolglezing op woensdag 3 maart.