‘Een reis langs de Middellandse Zee’

Sueños is Spaans voor dromen. Weemoed, heimwee, verlangen zijn de uitingen van gemoedstoestanden die zich bij uitstek manifesteren in dromen. Elk lied dat het Duo Suenyos ten gehore bracht in hun programma ‘Een reis langs de Middellandse Zee’ was doordrongen van deze zielenroerselen. Een vertelconcert over de Sefardische cultuurgeschiedenis, opgebouwd uit Sefardische liederen instrumentaal ondersteund door de bendir, een Arabische trommel bespeeld door Anass Habib en de harp bespeeld door Janine Verdonk.

De Sefardische cultuur heeft haar wortels in het huidige Spanje, waar tussen de 8e en 15e eeuw Joden samen met Moren en Christenen leefden. Deze groeperingen brachten samen een hoog bloeiende cultuur tot stand, vooral toen dit schiereiland onder Moors bewind stond.

Ook Joden leverden een belangrijke bijdrage aan het wetenschappelijke, culturele en intellectuele leven van die tijd. Een dramatische wending voltrok zich toen de Joden in 1492 uit Spanje werden verdreven, waarna de meesten van hen zich in landen rond de Middellandse zee vestigden. Daar koesterden zij, in de gesloten gemeenschappen waarin zij leefden, de herinnering aan Iberië in hun hart. Daar zongen zij de liederen die de gevoelens van verlangen, heimwee en weemoed teweegbrachten. In het Ladino, ontstaan uit het Oud-Castiliaans, de historische taal die de Sefardische Joden spraken na hun verdrijving uit Spanje.

Anass, die als Marokkaan deel uitmaakt van deze geschiedenis, en Janine zongen zowel oude als nieuwere liederen en vertelden over de kenmerken van de Sefardische muziekcultuur. De musici wisten een sfeer op te bouwen waarin er een bijna voelbare verbinding ontstond tussen hen en de toehoorders, die werden meegenomen in de beleving die de musici wisten op te roepen. Als je dat als uitvoerende muzikanten weet te bewerkstelligen dan heb je het goed gedaan!

Ton van Uem